الف. باء.

روش تدریس اثربخش   روش تحصیل مهارت محور   روش تحقیق شبکه ای   الگوریتم استنباط فقهی  

رسالۀ سطح ۳: ثبوت یا عدم ثبوت شخصیت حقوقی از منظر فقهی

ارسال شده در: مرداد ۱۴, ۱۳۹۶/  ارسال توسط:  /  بدون دیدگاه

شخصیت به معنای اهلیت برخوردار شدن از حقوق و تکالیف است که اگر به صورت همزاد با انسان‌ها برای آنها اعتبار شده باشد، آن را «شخصیت حقیقی»، و اگر به حسب نیاز خاصی برای شخص انسانی یا شخص فرضی، اعتبار شود، «شخصیت حقوقی» نامیده می‌شود.

مسأله‌ای که در این نوشتار پاسخ داده می‌شود این است که آیا «شخصیت حقوقی» که نزد عقلاء معتبر است، از دیدگاه شرع نیز مورد تأیید است؟ و در صورت معتبر بودن، گسترۀ حقوق و تکالیف مترتب بر آن تا کجاست؟

این تحقیق که از نوع بنیادی می‌باشد، با ترکیب روش عقلی برهانی و نقلی وحیانی و با توجه به اسناد مکتوب و دیجیتال به این نتیجه رسیده است که از «شخصیت حقوقی» در علم فقه با تعابیری همچون «ذمه» و «جهت» یاد می‌کنند و مصادیقی از آن (مانند: امام، میّت، بیت‌المال، موقوفات، …) در زمان شارع مقدس وجود داشته و نه تنها ردعی از شارع نسبت به آن نرسیده، بلکه مواردی چند نیز بر آن افزوده شده است که دلیل متقنی بر تأیید اصل این بناء عقلائی از سوی شارع مقدس است.

همچنین، اعتبار شخصیت‌های حقوقی مستحدثی که در زمان شارع نبوده‌اند (مانند: شوراها، مؤسسات، شرکت‌ها، و …) از نظر فقهی، بر اساس ادلۀ مختلفی اثبات شده است که عبارتند از: بناء عقلاء، عمومات و اطلاقات شرع، تأسیسی نبودن احکام حوزۀ امور عقلایی، عدم فصل بین شؤون ملکیت در ارتکاز عقلاء، و تصرف ولی فقیه.

در ادامه، اعتبار شرعی گسترۀ حقوق و تکالیفی که عقلاء برای شخصیت حقوقی در نظر می‌گیرند بر اساس ادلۀ پنجگانۀ فوق، شرح داده شده است.

مقالۀ کاهش جمعیت و افول تمدن

ارسال شده در: /  ارسال توسط:  /  بدون دیدگاه

تا فرآیندهای منجر به اهداف و آرمانهای مطلوب یک تمدن، همچون روح در کالبد سازه‌های آن تمدن جاری نشوند، تحقق تمدن مطلوب هم چیزی بیش از یک خواب و خیال نخواهد بود.

از شروط اساسی در دستیابی به تمدنی گسترده، پایدار و برتر، اعتقاد و باور راسخ به اهداف آن تمدن در کسانی است که مجری فرآیندهای آن تمدن هستند.

هر چه جمعیت باورمند به آرمانهای یک تمدن بیشتر شود، رشد و توسعه و گسترش آن تمدن روندی فزاینده خواهد داشت؛ و هر چه جمعیت ایمانی یک تمدن رو به کاهش گذارد، تاریکی افول آن تمدن بر سر جامعه سایه می‌افکند.

جایگاه «طبقه‌بندی علوم» در چگونگی تولید شبکه نیازهای انسان

ارسال شده در: /  ارسال توسط:  /  بدون دیدگاه

برای دستیابی به تمدن اسلام، می‌بایست شبکه نیازهای انسان و بر اساس آن، شبکه سیستمهای تمدنی را به دست آوریم.

به نظر می‌رسد برای کشف شبکه نیازهای انسان می‌توان از مسیرهای مختلفی حرکت کرد که در نهایت با هم‌افزایی خروجی تمام آن مسیرها، به نقشه نسبتاً جامعی از شبکه نیازهای انسان دست پیدا خواهیم کرد.

یکی از راه‌های به دست آوردن شبکۀ «نیازهای انسان»، مراجعه به شبکۀ «پاسخهای نیاز انسان»، یعنی همان طبقه‌بندی علوم می‌باشد.

مقالۀ مدل طبقه بندی علوم با الهام از گزاره‌های اسلام

ارسال شده در: تیر ۲۰, ۱۳۹۶/  ارسال توسط:  /  بدون دیدگاه

در این مقاله به دنبال کشف سرشاخه‌های شبکه نیازهای انسان از طریق بررسی سرشاخه‌های پاسخ‌های نیاز انسان (= علوم) بوده‌ایم.

به همین خاطر به دنبال طبقه‌بندی‌ای برای علوم بوده‌ایم که سرشاخه‌های کلان علوم را با الهام از گزاره‌های دین ارائه کند.

طبقه بندی پیشنهادی این نوشتار با الهام از گزاره‌های اسلام، از «علم نافع» شروع و به چهار حوزه تقسیم می‌شود:

۱. ارتباط سالم و متعادل با خدا

۲. ارتباط سالم و متعادل با خود

۳. ارتباط سالم و متعادل با همنوع

۴. ارتباط سالم و متعادل با دنیا

موجه‌سازی روشِ بحث، از طریق «منطق جمع دلالی تقاسیم» پیگیری شده، و با پیاده‌سازی آن در محتوای روایات، محصول نهایی یعنی «مدل طبقه‌بندی علوم با الهام از گزاره‌های اسلام» به دست آمده است.

مقالۀ هویت طبقه بندی علوم

ارسال شده در: /  ارسال توسط:  /  بدون دیدگاه

در این مقاله با فرض فضای حذف طبقه‌بندی علوم از زندگی انسان، و ترسیم مشکلات و تبعات آن، به تبیین مسأله بحث یعنی چگونگی تحصیل فهم جامع و متمایز، و  سپس به بیان ضرورت و فوائد طبقه‌بندی علوم پرداخته شده است.

مقالۀ منطق تولید تعاریف (تحلیل مفهومی)

ارسال شده در: /  ارسال توسط:  /  بدون دیدگاه

در این نوشته کوشش شده است از طریق ارائه «فرآیند گام به گامِ» تحلیل مفاهیم، بستری برای عرضه تعاریف روشن و موجه، مهیا شود. «فرآیند تحلیل مفاهیم» با اخذ خروجیِ «تحلیل لغوی» آغاز به کار کرده، سپس وارد بخش اصلی، یعنی «تحلیل مفهومی» می‌شود. آنگاه با جمع‌بندی ماحصل این مرحله با «رویکرد تطبیقی» کار تحلیل را به پایان می‌رساند.

در این نوشته تنها عملیات مرحله دوم مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در این مرحله ابتدا هر مفهوم از طریق آزمونهای تعریف شده در «سبدهای مفهومی» مناسب توزیع شده، سپس به وسیله اِعمال «فرآیند خاص» هر سبد مفهومی، تحلیل را در این مرحله به انتهاء می‌رساند.

مقالۀ رویکرد میان رشته ای در حوزه؛ نیاز امروز ، ضرورت فردا

ارسال شده در: /  ارسال توسط:  /  بدون دیدگاه

روند رو به رشد اسلام‌خواهی در جهان، مطالبه برنامه مدیریتی دین برای زندگی فردی و جمعی را در آینده تشدید خواهد کرد.

و از آنجا که حوزه علمیه متولّی نهاد دین است و می‌بایست پاسخگوی این مطالبه باشد، در پاسخ باید برنامه دین اسلام را در هر یک از موضوعات زندگی تا سطح راهبرد، تولید و ارائه کند.

برای ارائه چنین پاسخی، باید سازماندهی دروس حوزه به نحوی باشد که توانایی تولید این پاسخ در طالبین علوم و معارف اسلام به وجود بیاید.

و از آنجا که دین هویتی پیچیده، نظام‌مند و ذووجوه دارد، تنها در صورتی پاسخ تولید شده موجّه و معتبر خواهد بود که با رویکرد میان‌رشتگی به دست آمده باشد.

بنابراین توصیه می‌شود که سازماندهی مواد درسی حوزه از وضع موجود به رویکرد میان‌رشتگی ارتقاء یابد.

مقالۀ سیستم زبان

ارسال شده در: /  ارسال توسط:  /  بدون دیدگاه

زبان قرآن اعجاز است؛ یعنی بالاترین حد امکان در استخدام قالبها و لغات و حداکثر ظرفیت معنایی را دارد؛ لذا نمیتوان با ادبیات مربوط به سطح عموم، به منظور قرآن پی برد.

یک طلبه، قرآن‌شناس است؛ و قرآن‌شناسی جز با تسلط بر ادب قرآنی میسر نیست و احاطه به زبان قرآن نیز جز با یک زبان‌آموزی تخصصی ممکن نخواهد بود.

اگر مقوله زبان را با نگاه سیستمی تحلیل کنیم، آنگاه تمام مباحث مطرح در حوزه‌های زبانی، جایگاه خود را در «سیستم زبان» پیدا کرده و ارتباطات میان آنها آشکار می‌شود. در آنصورت به راحتی می‌توان نگاهی فرآیندی و قدم به قدم به زبان انداخت و الگوریتم «کشف محتوای یک پیام» و «انتقال مؤثر یک پیام» را استخراج کرد.